Schaker Jan Hendrik Timman is op 18 februari 2026 op 74-jarige leeftijd overleden. Timman gold decennialang als de beste schaakspeler buiten de Sovjet-Unie en behoorde tot de wereldtop. Zijn overlijden betekent een groot verlies voor de internationale schaakwereld en in het bijzonder voor Nederland.

Carrière en prestaties

Jan Hendrik Timman leerde schaken op zijn achtste jaar en ontwikkelde zich al snel tot een uitzonderlijk talent. In 1967 liet hij zijn potentieel voor het eerst internationaal zien door derde te worden op het wereldkampioenschap voor junioren in Jeruzalem. Dit was het begin van een indrukwekkende schaakloopbaan die meer dan vijf decennia zou omspannen.

In 1974 behaalde Timman de schaakgrootmeestertitel, de hoogste formele titel die een schaker kan verdienen. Datzelfde jaar begon hij ook zijn dominantie in het Nederlandse schaak, dat hij nooit meer volledig los zou laten. Hij werd uiteindelijk maar liefst negen maal Nederlands kampioen:

  • 1974, 1975 en 1976 – drie opeenvolgende titels
  • 1978 en 1980 – verdere bevestiging van zijn nationale suprematie
  • 1981 en 1983 – aanhoudende dominantie op nationaal niveau
  • 1987 en 1996 – ook op latere leeftijd nog de beste van Nederland

Op internationaal niveau groeide Timman uit tot een vaste bewoner van de wereldtop. In januari 1982 bereikte hij de tweede plek op de wereldranglijst, direct achter de toenmalige wereldkampioen. Zijn positie als beste niet-Sovjet speler leverde hem de bijnaam ‘The Best of the West’ op, een eretitel die zijn uitzonderlijke status in een door Sovjet-spelers gedomineerde schaakwereld onderstreepte.

Het hoogtepunt én dieptepunt van zijn internationale carrière viel in 1993, toen hij de FIDE-wereldkampioenswedstrijd speelde tegen Anatoly Karpov. Timman verloor die match en moest de wereldtitel aan Karpov laten. Zijn hoogste FIDE-rating bedroeg 2680, bereikt in januari 1990, wat hem bevestigde als een van de beste schakers van zijn generatie.

Privéleven

Jan Hendrik Timman werd op 14 december 1951 geboren in Amsterdam. Zijn vader, Reinier Timman, was hoogleraar wiskunde aan de Technische Universiteit Delft. Verdere details over zijn privéleven zijn niet publiek bekend gemaakt.

Overlijden

Jan Hendrik Timman overleed op 18 februari 2026 op 74-jarige leeftijd in Arnhem, Nederland. Over de doodsoorzaak is niets publiek bekendgemaakt. Zijn overlijden werd breed herdacht binnen de nationale en internationale schaakgemeenschap.

Timman laat een blijvende erfenis na als de grootste Nederlandse schaker van zijn generatie. Zijn jarenlange aanwezigheid in de wereldtop, zijn negen nationale titels en zijn bijnaam ‘The Best of the West’ maken hem tot een van de meest invloedrijke figuren in de geschiedenis van het Nederlandse schaken.